In de openbare ruimte

In 2011 is een inventarisatie gemaakt van alle bestaande kunstwerken in de openbare ruimte (KiOR) van Haarlem. Op dit moment wordt door de commissie Collectie KiOR de laatste hand gelegd aan de herijking van al dit werk. Het overzicht zal in het voorjaar van 2012 openbaar gemaakt worden door middel van een database, wandelroutes en educatieve projecten op een nieuwe website www.haarlemsbeeld.nl.

Verder is in 2011 een nieuwe gemeentelijke procedure vastegsteld voor de totstandkoming van nieuwe kunstwerken; en daarnaast het tussentijds evalueren van de bestaande werken, het beoordelen van de fysieke staat, de behoefte aan onderhoud of restauratie, eventuele herplaatsing of afstoting. Belangrijk daarbij is de samenhang tussen de werken onderling en de wisselwerking met de directe en wijdere omgeving van een werk.

Bij het initiatief tot nieuwe werken in de openbare en publieke ruimte, wordt participatie van direct betrokkenen door de gemeente steeds belangrijker geacht. Afhankelijk van de rol en functie van het werk moet volgens 37PK besloten worden in hoeverre participatie noodzakelijk of wenselijk is. Ook de vorm van participatie en de rol van de kunstenaar daarbij kan het beste per situatie bekeken worden.

Kunstopdrachten

Haarlem heeft de laatste tijd een aantal grote projecten gezien op het gebied van stadsontwikkeling: herinrichting van de Gedempte Oude Gracht, de Raaks, het Stationsplein, 023. 37PK vindt het belangrijk dat kunst in de openbare ruimte een integraal onderdeel is van de ruimtelijke kwaliteit. Nieuwe opdrachten hiertoe komen het meest tot hun recht wanneer deze in een vroeg stadium kunnen worden uitgezet bij de (her)ontwikkeling van gebieden, straten of panden .

37PK is daarom een groot voorstander van de plannen tot invoering in Haarlem van het principe van de percentageregeling, wat betekent dat een vast percentage van bijvoorbeeld een bouwbudget aan kunst wordt besteedt. Het streven is deze regeling in 2012 van start te laten gaan.

De regeling zorgt ervoor dat de kunsten structureel een maatschappelijke functie kunnen uitoefenen, en dat voor kunstenaars meer mogelijkheden ontstaan om een bijdrage te leveren aan de ruimte om ons heen. Niet alleen de gemeente omarmt het opdrachtgeverschap op deze manier, ook projectontwikkelaars en woningcorporaties kunnen zo een grote rol spelen in het kunstklimaat in de stad.

Naast de sociaal-maatschappelijke, ruimtelijk-infrastructurele of toeristisch-attractieve functie van kunst in de openbare ruimte vormen kunstopdrachten ook een belangrijk onderdeel van het cultureel ondernemerschap van kunstenaars. Dit geldt voor zowel gemeentelijke opdrachten - meestal voor tijdelijke of permanente kunstwerken in de openbare ruimte -, maar evenzeer voor opdrachten voor andere overheden, organisaties, bedrijfsleven of soms zelfs particulieren.

37PK zal haar netwerk inzetten om dit soort nieuwe opdrachten in de stad te realiseren. Maar ook bijvoorbeeld bij jubilea, verhuizingen, of herinrichtingen van bedrijven, of de opening van een nieuwe school, medisch centrum of busstation.

Kunsteducatie voor VO

In Haarlem zijn H'Art en de Volkuniversiteit actief op het gebied van kunsteducatie voor kinderen, jongeren en volwassenen. H'Art Kunst in School biedt daarnaast activiteiten aan voor scholen in het primair en voortgezet onderwijs. Ook de verschillende culturele instellingen bieden met grote regelmaat activiteiten aan voor scholieren. Op het gebied van cultureel erfgoed is bijvoorbeeld door de erfgoedinstellingen een succesvol schoolbreed educatief programma opgezet onder de noemer 'Wie wat bewaart, heeft wat'. Eveneens voor het primair onderwijs bestaat het Kunstmenu, een dwarsdoorsnede van de verschillende culturele disciplines, georganiseerd door de Gemeente Haarlem.

Het aanbod van educatieve activiteiten op het gebied van de beeldende kunst voor met name het voortgezet onderwijs lijkt nog onderontwikkeld. Uit de bestedingscijfers van de Cultuurkaart blijkt dat de discipline beeldende kunst in Haarlem laag scoort.

In 2011 is in opdracht van 37PK door studenten van de Akademie voor Beeldende Vorming van de Hogeschool van Amsterdam onderzoek gedaan naar vraag en aanbod van beeldende kunsteducatie voor scholen van het VO in Haarlem. Zij zullen in samenwerking met 37PK een advies formuleren voor verbetering van de vertegenwoordiging van beeldende kunst in de binnenschoolse kunsteducatie.

In aanloop tot dit advies zal 37PK enkele educatieve activiteiten aanbieden voor het voortgezet onderwijs op het gebied van beeldende kunst.