Titus Swart

Het oeuvre van conceptueel kunstenaar Titus Swart (°1958, woont en werkt in Amsterdam) drijft op verwondering en ontroering voor de tijdloze schoonheid van ongerepte landschappen. Deze documenteert hij in verschillende jaargetijden en weersomstandigheden. Soms brengt Swart een bepaalde plek een volledig etmaal in beeld. Hiervoor reist hij doorheen Nederland, maar trekt hij eveneens naar landen als IJsland, Portugal en Frankrijk.

Vertrekkend van een bewustzijn van de hardhandige menselijke omgang met de aarde en de desastreuze gevolgen, biedt het oeuvre van Titus Swart een tegengewicht. Door zijn eigen fictieve realiteit te creëren plaatst de kunstenaar de schoonheid, eenvoud en rust van onze planeet in het licht. Swarts werk is vrij van anekdotiek, levende zielen en menselijke sporen. Het is een positief antidotum voor de huidige klimaatverandering waarin oceanen verzuren, de biosfeer afbreekt en biodiversiteit terugloopt.

Al wandelend leest Titus Swart de natuur door goed te kijken en materiaal te verzamelen. Zoals rietsigaren, zandsteen, twijgjes, grassen, wortels en stukjes boomschors. Betoverd door de mathematische basis van de natuur, wil hij deze wonderlijke logica visueel vertalen. De kunstenaar gaat vervolgens systematisch te werk. Hij transformeert de gevonden materie tot “objecten” door alles zorgvuldig te ordenen, te drogen, te abstraheren en (al dan niet vergroot) secuur te presenteren in stijlvolle passepartouts of perspex/glazen omhulsels. Swart is immers een estheet pur sang.

Naast objecten werkt Titus Swart ook met een gigantisch archief aan fotografisch beeldmateriaal dat hij de voorbije decennia maakte. Zijn fotografische opnames voeren ons langs vergezichten van stille waters, heuvelruggen en bergflanken. Imposante luchtpartijen en horizonten springen in het oog. Swart neemt ons ook mee naar sereen in beeld gebrachte details van boomkruinen en -schorsen, rotspartijen en zandoppervlaktes. Als geen ander brengt hij de materialiteit, de textuur, het lijnenspel en de vorm van deze natuurelementen in beeld. In ouder werk was Swart getriggerd door schijnbaar onschuldige landschappen, zoals de combinaties van found footage en eigen beeldmateriaal van de locatie waar de landing van Normandië plaatsvond.

Titus Swart werkt consequent. Hij houdt ervan om twee, drie, vier, tot zelfs vijf beelden bij elkaar te brengen. De verbeelding begint vervolgens te verbinden. Door het beeld links kijk je anders naar het beeld rechts, en omgekeerd. Zoals de juxtapositie van opnames van zandstructuren die er door de winderosie allen totaal anders uitzien. Of de combinatie van zwart-witte prints van boomkruinen naast opnames van stukjes gekleurde schors.

Opmerkelijk zijn de combinaties van (zee)landschappen waarbij de horizonten naadloos in elkaar overvloeien waardoor de weidsheid ongeziene proporties aanneemt. De ene foto oogt bijvoorbeeld iets dreigender door overjagende wolken, terwijl de andere een meer vredige, zonovergoten variant laat zien. In zijn latere werk onderzoekt Swart ook het effect van botsingen en herhalingen van verschillende horizonten.

De kunstenaar schrikt er ook niet voor terug om verschillende locaties op eenzelfde tijdstip te fotograferen en naast elkaar te tonen. Getuige hiervan zijn beelden van de Waddenzee en het IJsselmeer, beide gemaakt door de camera 180° te draaien op de Afsluitdijk. Of het IJsselmeer en het Markermeer in beeld gebracht vanop de Houtribdijk. Soms werkt hij met cirkelvormige fotocollages die samen een 360° panoramisch beeld vormen.

Het samenbrengen van landschapsfoto’s, het spelen met horizonten en het verkennen van de mogelijkheden van een horizon op een mathematische manier, deelt Titus Swart met Jan Dibbets, boegbeeld van de Nederlandse, conceptuele kunst. Geïntrigeerd door de abstracte mogelijkheden van dit thema, experimenteerde Dibbets hier al begin jaren zeventig mee. Hij gaat echter nog verder in het manipuleren van de horizon door gebruik te maken van ‘perspectivistische correcties’. Kaarsrechte horizonten laat Dibbets kantelen of golvende bewegingen maken. De aanwezigheid van de horizon is in zekere zin verankerd in de Nederlandse culturele traditie. Van de zeventiende-eeuwse schilderkunst tot Piet Mondriaan die met zijn geometrisch-abstracte vormentaal zich wilde bevrijden van de horizonlijn.

Het werk van Titus Swart doet je ontsnappen aan de waan van de dag. Het is een statement in nederigheid. Het is bedachtzaam, troostend, onthecht en weet onze horizon te verleggen.

Sofie Crabbé

Meer

CV:

geboren: 3 september 1958 Chicago USA

opleiding: Rietveld academie
afgestudeerd: 1984

Info:

Geslacht:
Man
Geboortejaar:
1958
Discipline:
Film
Foto
3d

Contact:

Adres:
Haarlemmerdijk 120/D 1013 JH Amsterdam
tel:
0654373867
mail:
website:
titusswart.nl
Titus Swart

Vrienden:

  • Bezig met laden

Agenda:

Er zijn geen agenda items gevonden.